Italiaanse wijn

Italië is het meest diverse wijnland ter wereld. Nergens anders groeien zoveel inheemse druivenrassen op zo veel verschillende bodems, in zo veel verschillende klimaten. Van de koele Alpenuitlopers in het noorden tot de vulkanische bodems van Sicilië in het zuiden beslaat het land twintig wijnregio’s, elk met een eigen karakter.

Dat maakt Italiaanse wijn tegelijk fascinerend en complex. Wijnmakers bouwen hier op een traditie die teruggaat tot voor de Griekse kolonisatie van Zuid-Italië, zo’n 2.800 jaar geleden. Die Grieken noemden het schiereiland niet voor niets Oenotria: het land van de wijn.

Italië telt meer dan 2.000 inheemse druivenrassen, waarvan wijnmakers er ruim 500 commercieel inzetten. Dat is meer dan welk ander land ook. Bekende namen als Sangiovese, Nebbiolo en Primitivo vertellen elk een verhaal van een specifieke regio, een specifiek klimaat en een specifieke traditie van wijnmaken.

Het kwaliteitssysteem van Italië weerspiegelt die complexiteit. Wijnmakers werken met drie niveaus: IGT geeft vrijheid om te experimenteren, DOC verbindt de wijn aan een specifieke regio met vaste productieregels, en DOCG, het hoogste niveau, legt de strengste eisen op aan herkomst, druivenras en rijping. Italië telt meer dan 70 DOCG-appellaties, meer dan welk ander land ook.

Wijnregio’s

Italië heeft twintig officiële wijnregio’s. Wij richten ons op de regio’s die het beste vertegenwoordigd zijn in ons assortiment.

Toscane is de bekendste regio en de thuisbasis van Sangiovese in al zijn verschijningsvormen. Wijnmakers hier produceren Chianti Classico, Brunello di Montalcino en de beruchte Super Tuscans: wijnen die buiten de DOC-regels vielen omdat wijnmakers internationale rassen wilden inzetten. Sassicaia kreeg als enige Super Tuscan later een eigen DOC; de meeste blijven bewust IGT, maar genieten wereldfaam.

Piemonte in het noordwesten levert de krachtigste rode wijnen van Italië. Barolo en Barbaresco, beide gemaakt van Nebbiolo, gelden als de meest prestigieuze rode wijnen van het land. Wijnmakers laten Barolo minimaal drie jaar rijpen voor het de fles in mag, Barolo Riserva zelfs vijf jaar.

Veneto in het noordoosten produceert het grootste volume van alle regio’s. Amarone della Valpolicella is de kroon van de regio: een droge, krachtige rode wijn van gedroogde druiven met smaken van donker fruit, chocolade en tabak.

Sicilië heeft de laatste twee decennia een spectaculaire kwaliteitssprong gemaakt. Wijnmakers zetten inheemse rassen als Nero d’Avola en Nerello Mascalese in voor wijnen die de vulkanische bodem van de Etna direct weerspiegelen.

Puglia in de hak van de laars levert krachtige, rijpe rode wijnen van Primitivo en Negroamaro. De oude Alberello-wijngaardtraditie, waarbij wijnmakers de stokken laag houden tegen de wind, geeft de wijnen een onmiskenbaar karakter.

Druivenrassen

Italië herbergt meer dan 2.000 inheemse druivenrassen. Een selectie die u in ons assortiment kunt verwachten:

Sangiovese is het meest geteelde rode ras en de basis van Chianti, Brunello di Montalcino en Morellino di Scansano. Het ras levert frisse wijnen met hoge zuren, stevig tannine en smaken van kersen, pruim en kruid.

Nebbiolo groeit vrijwel uitsluitend in Piemonte en levert de langst levende rode wijnen van Italië. Jong tannineus en gesloten, na jaren rijping complex met rozen, teer en truffel.

Primitivo uit Puglia levert rijpe, volle rode wijnen met hoge alcohol en smaken van bramen, rozijnen en specerijen. Het ras heeft een directe verwantschap met de Californische Zinfandel.

Nero d’Avola is het paradepaard van Sicilië. Krachtig, donker en kruidig, met smaken van zwart fruit en chocolade.

Pinot Grigio uit Trentino-Alto Adige en Friuli is het meest geëxporteerde witte ras van Italië. In zijn beste vorm levert het frisse, aromatische witte wijnen met perzik en amandel.

Vermentino langs de Ligurische kust en op Sardinië maakt frisse, licht bittere witte wijnen met citrus en een zilte mineraliteit.

Wijnstijlen

Krachtige rode DOCG-wijnen vormen de kern van de Italiaanse wijntraditie. Barolo, Brunello di Montalcino en Amarone vertegenwoordigen de top: lang gerijpt, complex, met veel structuur.

Toegankelijke rode wijnen van Sangiovese en Primitivo zijn de dagelijkse compagnon van de Italiaanse tafel. Chianti, Rosso di Montalcino en Primitivo di Manduria zijn vol van smaak maar direct drinkbaar.

Super Tuscans zijn de rebellen van de Italiaanse wijnwereld. Wijnmakers in Toscane combineren Sangiovese met Cabernet Sauvignon, Merlot of Syrah voor wijnen die geen kwaliteitslabel nodig hebben om indruk te maken.

Frisse witte wijnen van Pinot Grigio, Vermentino en Verdicchio passen bij de Italiaanse keuken van alledag. Licht, fris en droog, met een zuiverheid die mediterrane groentegerechten en vis perfect aanvult.

Amarone en Ripasso zijn de specialiteiten van Veneto. Bij Amarone drogen wijnmakers de Corvina-druiven weken tot maanden. Ripasso wint extra diepte door jonge Valpolicella te laten rijpen op de droesem van Amarone.

Combineren met eten

Chianti en andere Sangiovese-wijnen combineren uitstekend met tomatensaus, pasta, pizza, gegrild vlees en harde Italiaanse kazen zoals Parmigiano Reggiano en Pecorino.

Barolo en Barbaresco passen bij wildgerechten, truffel, gebraad, ossobuco en gerijpte kazen. Geef deze wijnen altijd ruim de tijd om te openen na het ontkurken.

Amarone gaat goed samen met stoofvlees, wild zwijn, rijpe kazen en pure chocolade.

Primitivo en Nero d’Avola sluiten mooi aan bij gegrild vlees, worstgerechten, auberginegerechten en hartige tomatensauzen.

Pinot Grigio en Vermentino combineren uitstekend met vis, lichte pasta’s, antipasti, burrata en mediterrane groentegerechten.

Veelgestelde vragen over Italiaanse wijn

DOC staat voor Denominazione di Origine Controllata en verbindt de wijn aan een specifieke regio met vaste regels voor druivenras, opbrengst en productiemethode. DOCG voegt daar een garantie aan toe: de G staat voor Garantita. DOCG-wijnen ondergaan strengere controles en mogen pas na een langere rijpingsperiode op de markt komen. Italië telt meer dan 70 DOCG-appellaties, meer dan welk ander land ook.

Super Tuscans ontstonden in de jaren zeventig toen wijnmakers in Toscane internationale druivenrassen als Cabernet Sauvignon en Merlot wilden inzetten, wat buiten de Chianti DOC-regels viel. Ze kozen voor het IGT-label, dat meer vrijheid geeft. Wijnen als Sassicaia en Tignanello genieten wereldfaam ondanks het lagere kwaliteitslabel.

Bij Amarone drogen wijnmakers de Corvina-druiven weken tot maanden op houten rekken, waarna fermentatie een geconcentreerde droge wijn met hoog alcoholgehalte oplevert. Ripasso is een Valpolicella-wijn die een tweede fermentatie ondergaat op de droesem van Amarone, wat extra diepte en rijke smaken geeft maar minder kracht dan Amarone zelf.

Voor rode wijn is een Chianti Classico of Primitivo di Manduria een uitstekend startpunt: toegankelijk, vol van smaak en direct drinkbaar. Voor wit raden wij een Vermentino of Pinot Grigio uit Trentino aan, fris en aromatisch.

Zeker. Met name in Toscane, Sicilië en Friuli werken steeds meer producenten biologisch of biodynamisch. Wijnmakers op de Etna-flanken werken vaak met oude ongeënte wijnstokken die van nature resistent zijn. Wij vermelden de biologische en natuurwijn-status duidelijk per product.

Weet u niet waar u moet beginnen met al die regio’s en druivenrassen? Bekijk ons assortiment Italiaanse wijnen of kom langs in onze winkel in Purmerend voor persoonlijk advies.

Alle Italiaanse wijnen